پلی مارکت یکی از بزرگ‌ترین بازارهای پیش‌بینی جهان است که کاربران در آن می‌توانند احتمال وقوع رویدادهای آینده را معامله کنند. این رویدادها موضوعاتی مانند سیاست، اقتصاد، ورزش، ارزهای دیجیتال، فناوری، فرهنگ، آب‌وهوا و مسائل بین‌المللی را شامل می‌شوند.
در پلی مارکت به‌جای ثبت شرط با ضریب ثابت، سهم مربوط به نتیجه احتمالی یک رویداد خریدوفروش میشود. قیمت هر سهم نشان می‌دهد معامله‌گران بازار چه احتمالی برای وقوع آن نتیجه در نظر گرفته‌اند. کاربر می‌تواند سهم خود را تا زمان اعلام نتیجه نگه دارد یا قبل از پایان رویداد آن را به معامله‌گر دیگری بفروشد.
این راهنمای آموزش شرط‌بندی پلی مارکت، نحوه کار بازار، ورود و ثبتنام، واریز وجه، خرید سهم بله یا خیر، فروش زودهنگام، محاسبه سود و زیان، برداشت وجه و مهم‌ترین ریسک‌های فعالیت در این پلتفرم را توضیح می‌دهد.
قیمت سهم در پلی مارکت چه معنایی دارد؟
قیمت هر سهم بین صفر تا یک دلار قرار دارد و احتمال ضمنی بازار را نشان می‌دهد.
برای مثال:
- قیمت ۰٫۲۰ دلار: احتمال ضمنی ۲۰ درصد
- قیمت ۰٫۵۰ دلار: احتمال ضمنی ۵۰ درصد
- قیمت ۰٫۷۵ دلار: احتمال ضمنی ۷۵ درصد
این عدد یک پیش‌بینی قطعی نیست؛ فقط نظر جمعی معامله‌گران را بر اساس سفارش‌های موجود نشان می‌دهد.
قیمت نمایش‌داده‌شده در صفحه بازار معمولاً نقطه میانی بهترین سفارش خرید و بهترین سفارش فروش است. اگر فاصله این دو قیمت بیشتر از ۰٫۱۰ دلار باشد، ممکن است آخرین قیمت معامله‌شده نمایش داده شود. به همین دلیل ممکن است نتوانید دقیقاً با همان قیمتی که در صفحه می‌بینید خرید یا فروش انجام دهید.
مثال
فرض کنید بهترین قیمت خرید سهم بله ۰٫۳۴ دلار و بهترین قیمت فروش آن ۰٫۴۰ دلار باشد.
قیمت نمایشی ممکن است ۰٫۳۷ دلار باشد، اما:
- برای خرید فوری باید حدود ۰٫۴۰ دلار بپردازید.
- برای فروش فوری حدود ۰٫۳۴ دلار دریافت می‌کنید.
- اختلاف ۰٫۰۶ دلاری میان این دو قیمت، اسپرد بازار است.
هرچه اسپرد کمتر باشد، معمولاً نقدینگی بازار بیشتر و هزینه ورود و خروج کمتر است.
ثبتنام در پلی مارکت
پلی مارکت در راهنمای رسمی خود سه روش برای ساخت حساب معرفی کرده است:
- ثبتنام با حساب گوگل
- ثبتنام با ایمیل
- ثبتنام با کیف پول رمزارزی
این مراحل فقط در کشورهای مجاز و مطابق قوانین محل زندگی کاربر قابل استفاده‌اند.
ثبتنام با حساب گوگل
برای ساخت حساب با گوگل:
- وارد سایت رسمی پلی مارکت شوید.
- گزینه ثبتنام را انتخاب کنید.
- روی ادامه با گوگل بزنید.
- حساب گوگل خود را انتخاب کنید.
- مراحل اتصال حساب را تکمیل کنید.
ثبتنام با ایمیل
برای ورود با ایمیل:
- گزینه ثبتنام را انتخاب کنید.
- آدرس ایمیل خود را وارد کنید.
- کد شش‌رقمی ارسال‌شده به ایمیل را وارد کنید.
- حساب شما ایجاد میشود.
کد ورود شش‌رقمی نباید در اختیار هیچ شخصی قرار گیرد. طبق هشدار رسمی پلی مارکت، حتی کارکنان پشتیبانی نیز نباید این کد را درخواست کنند. شخصی که به کد ورود دسترسی داشته باشد ممکن است به حساب و دارایی‌های موجود در آن دسترسی پیدا کند.
ثبتنام با کیف پول ارز دیجیتال
کاربران می‌توانند کیف پول‌هایی مانند متامسک، ربی یا فانتوم را به پلی مارکت متصل کنند.
مراحل کلی عبارت‌اند از:
- گزینه ثبتنام را انتخاب کنید.
- کیف پول مورد نظر را متصل کنید.
- پیام اتصال کیف پول را امضا کنید.
- پیام فعال‌سازی معامله را امضا کنید.
- وارد حساب پلی مارکت شوید.
امضای پیام معمولاً با انتقال وجه تفاوت دارد، اما پیش از تأیید هر درخواست باید دامنه، متن پیام و مجوزهای درخواستی بررسی شود.
آیا برای ثبتنام حتماً به متامسک نیاز داریم؟
خیر. ثبتنام با گوگل یا ایمیل نیز امکانپذیر است. در این حالت زیرساخت کیف پول مرتبط با حساب برای کاربر ایجاد میشود.
کاربرانی که می‌خواهند کنترل مستقیم‌تری روی کیف پول داشته باشند می‌توانند از کیف پول خارجی استفاده کنند. در هر دو حالت، امنیت ایمیل، عبارت بازیابی، کلید خصوصی و کدهای ورود اهمیت زیادی دارد.
نحوه واریز وجه به پلی مارکت
راهنماهای قدیمی معمولاً توصیه می‌کنند ابتدا USDC روی شبکه پالیگان تهیه و مستقیماً به کیف پول پلی مارکت ارسال شود. روند فعلی انعطاف‌پذیرتر است و کاربر باید توکن و شبکه مورد پشتیبانی را مستقیماً از قسمت واریز حساب انتخاب کند.
مراحل عمومی واریز عبارت‌اند از:
- وارد حساب شوید.
- گزینه واریز را انتخاب کنید.
- روش انتقال رمزارز را انتخاب کنید.
- توکن و شبکه مورد نظر را مشخص کنید.
- آدرس واریز نمایش‌داده‌شده را کپی کنید.
- ابتدا یک مبلغ آزمایشی کوچک ارسال کنید.
- پس از تأیید تراکنش، موجودی حساب را بررسی کنید.
هر حساب یک آدرس واریز ثابت مرتبط با همان پروفایل دارد. آدرس واریز در شبکه‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد؛ برای مثال، آدرس مربوط به سولانا ممکن است با آدرس پالیگان یا شبکه‌های سازگار با اتریوم یکسان نباشد. ارسال دارایی به آدرس یا شبکه اشتباه می‌تواند باعث ازدست‌رفتن یا معلق‌ماندن دارایی شود.
همچنین برخی شبکه‌ها حداقل مبلغ واریز دارند. در راهنمای رسمی، حداقل‌های نمونه مانند ۲۰ دلار برای اتریوم و ۳ دلار برای سولانا ذکر شده‌اند. مبلغ دقیق باید پیش از انتقال در صفحه واریز بررسی شود، زیرا ممکن است تغییر کند.
معاملات پلی مارکت با USDC انجام میشود یا pUSD؟
پلی مارکت در ۲۸ آوریل ۲۰۲۶ وثیقه داخلی معاملات خود را از USDC.e به توکن pUSD منتقل کرد. pUSD یک توکن استاندارد روی شبکه پالیگان است که به‌صورت یک‌به‌یک با USDC پشتیبانی میشود. قرارداد هوشمند پشتوانه یک‌به‌یک آن را اعمال میکند و پلی مارکت اعلام کرده است که این توکن دارای ذخیره کسری یا سازوکار الگوریتمی نیست.
برای کاربر عادی، فرایند کلی تغییر زیادی نکرده است: وجه واریز میشود، موجودی در حساب نمایش داده میشود، معامله انجام میشود و سپس امکان برداشت وجود دارد. pUSD بیشتر نقش وثیقه فنی داخل زیرساخت معاملات را دارد. بنابراین عبارت «تمام معاملات پلی مارکت مستقیماً با USDC.e انجام میشود» در آموزش‌های قدیمی دیگر دقیق نیست.
نحوه انتخاب بازار مناسب
پس از شارژ حساب، می‌توان بازارها را از طریق دسته‌بندی یا نوار جستجو بررسی کرد. پیش از خرید سهم، فقط به عنوان بازار یا درصد نمایش‌داده‌شده توجه نکنید.
این موارد باید بررسی شوند:
- سؤال دقیق بازار
- گزینههای قابل معامله
- تاریخ و ساعت پایان
- منطقه زمانی
- منبع رسمی تعیین نتیجه
- قوانین تسویه
- استثناهای نوشته‌شده
- حجم معاملات
- میزان نقدینگی
- اسپرد خرید و فروش
- عمق دفتر سفارش
مهم‌ترین بخش، قوانین تعیین نتیجه است. ممکن است برداشت عمومی از یک خبر با تعریفی که در قوانین بازار نوشته شده متفاوت باشد.
خرید سهم بله یا خیر
برای ثبت پیش‌بینی:
- بازار مورد نظر را باز کنید.
- قوانین و منبع تعیین نتیجه را بخوانید.
- گزینه بله یا خیر را انتخاب کنید.
- مبلغ یا تعداد سهم را مشخص کنید.
- نوع سفارش را تعیین کنید.
- قیمت نهایی و کارمزد احتمالی را بررسی کنید.
- سفارش را تأیید کنید.
- خرید سهم بله زمانی منطقی است که احتمال واقعی وقوع رویداد را بیشتر از احتمال نشان‌داده‌شده در قیمت بازار بدانید.
- خرید سهم خیر زمانی مطرح میشود که احتمال واقعی وقوع رویداد را کمتر از قیمت ضمنی بازار برآورد کنید.
برای مثال، اگر سهم بله ۰٫۴۰ دلار قیمت دارد، بازار احتمال وقوع رویداد را حدود ۴۰ درصد در نظر گرفته است. صرف اینکه احتمال وقوع رویداد وجود دارد برای خرید کافی نیست؛ باید ارزیابی شما به‌طور معناداری بالاتر از ۴۰ درصد باشد و هزینه‌هایی مانند اسپرد، کارمزد و ریسک تحلیل اشتباه را نیز در نظر بگیرید.
تفاوت سفارش فوری و سفارش محدود
در این قسمت دو نوع از سفارش در پلی مارکت را توضیح می‌دهیم تا تفاوت آنها را درک کنید:
سفارش فوری
سفارش فوری با بهترین قیمت موجود در دفتر سفارش اجرا میشود. هنگام خرید، کاربر پایین‌ترین قیمت فروش موجود را می‌پردازد. هنگام فروش، بالاترین پیشنهاد خرید موجود را دریافت میکند. این روش سریع است، اما در بازارهای کم‌نقدینگی ممکن است با اسپرد یا لغزش قیمت بیشتری همراه باشد.
سفارش محدود
در سفارش محدود، کاربر قیمت مورد قبول خود را مشخص میکند. سفارش فقط زمانی اجرا میشود که معامله‌گر دیگری آن قیمت یا قیمتی بهتر را بپذیرد.
سفارش محدود ممکن است:
- فوراً اجرا شود.
- مدتی در دفتر سفارش باقی بماند.
- فقط بخشی از آن اجرا شود.
- اصلاً اجرا نشود.
- پیش از اجرا لغو شود.
از نظر فنی، تمام سفارش‌های پلی مارکت سفارش محدود هستند. سفارش فوری در واقع یک سفارش محدود با قیمتی است که برای اجرای بلافاصله در برابر سفارش‌های موجود تنظیم شده است.
نحوه محاسبه سود و زیان
فرض کنید سهم بله یک بازار با قیمت ۰٫۴۰ دلار معامله میشود و شما ۱۰۰ سهم خریداری می‌کنید.
هزینه ناخالص خرید:
۱۰۰ × ۰٫۴۰ = ۴۰ دلار
اگر پاسخ بله برنده شود
هر سهم برنده یک دلار ارزش خواهد داشت:
۱۰۰ × ۱ = ۱۰۰ دلار
سود ناخالص:
۱۰۰ – ۴۰ = ۶۰ دلار
اگر پاسخ بله بازنده شود
ارزش هر سهم به صفر می‌رسد و زیان ناخالص شما ۴۰ دلار خواهد بود.
اگر قبل از پایان بفروشید
فرض کنید قیمت سهم از ۰٫۴۰ دلار به ۰٫۵۵ دلار افزایش یابد و بتوانید تمام ۱۰۰ سهم را در این قیمت بفروشید.
ارزش فروش:
۱۰۰ × ۰٫۵۵ = ۵۵ دلار
سود ناخالص:
۵۵ – ۴۰ = ۱۵ دلار
سود یا زیان واقعی می‌تواند به دلیل کارمزد، اسپرد، لغزش قیمت و اجرای ناقص سفارش متفاوت باشد.
فروش سهم قبل از پایان رویداد
برای کسب سود لزوماً نباید تا زمان اعلام نتیجه صبر کرد. کاربر می‌تواند پیش از تسویه بازار، تمام یا بخشی از موقعیت خود را بفروشد.
فروش فوری با بهترین قیمت خرید موجود انجام میشود. فروش محدود فقط زمانی اجرا خواهد شد که خریداری حاضر باشد سهم را با قیمت تعیین‌شده بخرد.
دلایل فروش زودهنگام ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- افزایش قیمت سهم
- تغییر تحلیل اولیه
- انتشار خبر جدید
- کاهش ریسک
- محدودکردن زیان
- نیاز به آزادکردن موجودی
- نزدیک‌شدن به زمان رویداد
وجود دکمه فروش به معنای تضمین اجرای سفارش نیست. در بازارهای کم‌نقدینگی ممکن است خریدار کافی برای خروج با قیمت مورد نظر وجود نداشته باشد.
دفتر سفارش، اسپرد و نقدینگی
دفتر سفارش شامل پیشنهادهای باز خرید و فروش است. پیشنهاد خرید نشان می‌دهد معامله‌گران حاضرند سهم را با چه قیمتی بخرند. پیشنهاد فروش نشان می‌دهد فروشندگان چه قیمتی را قبول می‌کنند.
فاصله میان بالاترین پیشنهاد خرید و پایین‌ترین پیشنهاد فروش، اسپرد نام دارد. بازاری با اسپرد کم و سفارش‌های متعدد معمولاً نقدشوندگی بیشتری دارد. در مقابل، یک بازار با اسپرد زیاد و سفارش‌های کم می‌تواند هزینه ورود و خروج بیشتری ایجاد کند.
سفارش‌های بزرگ نیز ممکن است چند سطح از دفتر سفارش را مصرف کنند و میانگین قیمت معامله را تغییر دهند. به این وضعیت لغزش قیمت گفته میشود. پلی مارکت توصیه میکند پیش از ثبت سفارش‌های بزرگ، عمق دفتر سفارش بررسی شود.
کارمزد پلی مارکت چقدر است؟
این ادعا که تمام معاملات پلی مارکت بدون کارمزد هستند دقیق نیست. طبق ساختار فعلی، در بعضی دسته‌های بازار از سفارش‌بردار یا تیکر کارمزد دریافت میشود. بازارساز یا میکر کارمزد معاملاتی پرداخت نمی‌کند و بخشی از کارمزدها برای برنامه پاداش بازارسازان استفاده میشود.
میزان کارمزد بر اساس دسته بازار و قیمت سهم متفاوت است. بازارهای ژئوپلیتیکی و رویدادهای جهانی طبق راهنمای رسمی فعلی بدون کارمزد معاملاتی پلی مارکت هستند. بااین‌حال، صرافی، درگاه خرید رمزارز، شبکه بلاک‌چین یا سرویس واسطه ممکن است هزینه جداگانه دریافت کند.
فرمول فعلی کارمزد تیکر به این شکل بیان شده است:
کارمزد = تعداد سهم × نرخ کارمزد × قیمت × یک منهای قیمت
کارمزد در حوالی احتمال ۵۰ درصد بیشتر است و در قیمت‌های نزدیک صفر یا یک دلار کاهش پیدا میکند. نرخ دقیق باید در زمان معامله بررسی شود، زیرا ساختار کارمزد می‌تواند تغییر کند.
نتیجه بازار چگونه مشخص میشود؟
هر بازار قوانین از پیش تعیینشدهای دارد که مشخص میکند چه نتیجهای بله، خیر یا یکی از گزینههای دیگر محسوب میشود. پس از مشخصشدن نتیجه رویداد، یک نتیجه برای تسویه پیشنهاد میشود. پلی مارکت از اوراکل خوشبینانه یوامای برای فرایند تعیین نتیجه استفاده میکند.
مراحل کلی عبارت‌اند از:
- رویداد پایان می‌یابد.
- نتیجه بر اساس قوانین بازار پیشنهاد میشود.
- دوره اعتراض آغاز میشود.
- در صورت نبود اعتراض معتبر، نتیجه نهایی میشود.
- سهم برنده یک دلار ارزش پیدا میکند.
- سهم بازنده بی‌ارزش میشود.
- معامله سهم پس از تسویه متوقف میشود.
دوره اعتراض اولیه در راهنمای رسمی فعلی دو ساعت اعلام شده است. در صورت اعتراض، موضوع وارد فرایند حل اختلاف یوامای میشود.
عنوان بازار به‌تنهایی مبنای تسویه نیست. متن قوانین، تعریف‌ها، محدوده زمانی و منبع تعیین نتیجه باید پیش از خرید بررسی شوند.
آموزش برداشت وجه از پلی مارکت
مراحل عمومی برداشت عبارت‌اند از:
- وارد بخش سبد دارایی شوید.
- گزینه برداشت را انتخاب کنید.
- آدرس کیف پول مقصد را وارد کنید.
- توکن و شبکه مورد نظر را انتخاب کنید.
- مبلغ برداشت را مشخص کنید.
- اطلاعات را دوباره بررسی کنید.
- برداشت را تأیید کنید.
اشتباه در آدرس یا شبکه ممکن است برگشت‌ناپذیر باشد. بهتر است پیش از انتقال مبلغ زیاد، یک برداشت آزمایشی کوچک انجام شود. راهنمای رسمی پلی مارکت نیز انتخاب آدرس، توکن و شبکه را به‌عنوان مراحل اصلی برداشت معرفی میکند.
مهم‌ترین ریسک‌های پلی مارکت
در این قسمت ریسک هایی که در پلی مارکت وجود دارد را بررسی می‌کنیم:
- ازدست‌رفتن کامل مبلغ معامله: اگر نتیجه خریداری‌شده بازنده شود، ارزش سهم می‌تواند به صفر برسد.
- تحلیل اشتباه: قیمت پایین یک سهم به معنای ارزنده‌بودن آن نیست. ممکن است احتمال واقعی وقوع رویداد حتی کمتر از قیمت بازار باشد.
- اسپرد و لغزش قیمت: ممکن است خرید با قیمتی بالاتر و فروش با قیمتی پایین‌تر از قیمت نمایشی انجام شود.
- نقدینگی پایین: در بعضی بازارها امکان خروج سریع از موقعیت وجود ندارد.
- ابهام در قوانین بازار: حتی اگر برداشت عمومی شما از نتیجه درست باشد، تسویه طبق متن دقیق قوانین انجام میشود.
- تغییر ناگهانی قیمت: اخبار سیاسی، اقتصادی یا ورزشی می‌توانند قیمت سهم را در چند ثانیه تغییر دهند.
- محدودیت جغرافیایی: تغییر مقررات یا فعالیت از یک منطقه محدودشده می‌تواند دسترسی به معامله را تحت‌تأثیر قرار دهد.
- ریسک انتقال رمزارز: انتخاب شبکه یا آدرس اشتباه می‌تواند باعث ازدست‌رفتن دارایی شود.
- فیشینگ و سرقت حساب: سایت‌های جعلی، پیام‌های پشتیبانی تقلبی و درخواست کد ورود یا کلید خصوصی از مهم‌ترین تهدیدهای امنیتی‌اند.
- ریسک قرارداد هوشمند: تسویه روی بلاک‌چین انجام میشود، اما هیچ سیستم نرم‌افزاری یا قرارداد هوشمندی را نمی‌توان کاملاً بدون ریسک دانست.
نکات امنیتی ضروری قبل سرمایه گذاری
- فقط از دامنه رسمی پلی مارکت استفاده کنید.
- کد شش‌رقمی ایمیل را در اختیار هیچ فردی قرار ندهید.
- عبارت بازیابی و کلید خصوصی را افشا نکنید.
- درخواست‌های امضای کیف پول را قبل از تأیید بخوانید.
- شبکه و آدرس واریز را چند بار کنترل کنید.
- ابتدا مبلغ کمی انتقال دهید.
- روی لینک‌های تبلیغاتی یا پیام‌های ناشناس کلیک نکنید.
- به ادعاهای ایردراپ و توکن رسمی پلی مارکت اعتماد نکنید.
- برای دورزدن محدودیت جغرافیایی از وی‌پی‌ان استفاده نکنید.
- فقط مبلغی را وارد بازار کنید که تحمل ازدست‌دادن کامل آن را دارید.
اشتباهات رایج کاربران تازه‌کار
- خرید فقط بر اساس درصد نمایش‌داده‌شده
- نخواندن قوانین تعیین نتیجه
- بی‌توجهی به تاریخ و منطقه زمانی
- استفاده از سفارش فوری در بازار کم‌نقدینگی
- واردکردن تمام سرمایه در یک بازار
- تعقیب ضرر با معاملات بزرگ‌تر
- ارسال رمزارز روی شبکه اشتباه
- اشتباه‌گرفتن آدرس پروفایل با آدرس واریز
- اعتماد به نظرات کاربران به‌جای منابع رسمی
- نگه‌داشتن سفارش‌های محدود فراموش‌شده
- تصور بدون کارمزد بودن تمام بازارها
- استفاده از اطلاعات قدیمی مربوط به USDC.e و MATIC
آیا پلی مارکت سود تضمینی دارد؟
خیر. حتی معامله‌گران حرفه‌ای نیز ممکن است در ارزیابی احتمال، تفسیر قوانین، زمان ورود یا مدیریت موقعیت اشتباه کنند. وجود اطلاعات بیشتر از سایر کاربران فقط زمانی ارزشمند است که احتمال واقعی رویداد را بهتر از قیمت فعلی بازار تخمین بزنید. علاوه بر تحلیل درست، نقدینگی، اسپرد، کارمزد و زمان خروج نیز بر نتیجه نهایی اثر دارند.
آیا پلی مارکت برای کاربران ایرانی قابل استفاده است؟
خیر. ایران در فهرست کشورهای کاملاً مسدود پلی مارکت قرار دارد. استفاده از وی‌پی‌ان یا ابزار مشابه برای دورزدن محدودیت نیز خلاف مقررات رسمی پلتفرم است اما راهکارهایی دارد.
جمع‌بندی
پلی مارکت یک بازار پیش‌بینی مبتنی بر بلاک‌چین و دفتر سفارش است. کاربران در آن سهم نتایج رویدادهای واقعی را خریدوفروش می‌کنند. قیمت سهم نشان‌دهنده احتمال ضمنی بازار است و سهم برنده پس از تسویه یک دلار ارزش خواهد داشت. برای فعالیت آگاهانه در این بازار باید علاوه بر نحوه ثبتنام و واریز، قوانین تعیین نتیجه، دفتر سفارش، اسپرد، نقدینگی، کارمزد، امنیت کیف پول و محدودیت‌های قانونی بررسی شوند.
سوالات متداول
آیا برای ورود به پلی مارکت به کیف پول نیاز داریم؟
ثبتنام با گوگل یا ایمیل نیز امکانپذیر است. کاربران همچنین می‌توانند کیف پول‌هایی مانند متامسک، ربی یا فانتوم را مستقیماً متصل کنند.
آیا برای معامله به MATIC نیاز داریم؟
برخی آموزش‌های قدیمی داشتن MATIC را به‌عنوان مرحله عمومی شروع کار معرفی می‌کنند. روند فعلی واریز بر انتخاب توکن و شبکه از داخل بخش واریز متکی است و باید الزامات دقیق همان مسیر در زمان انتقال بررسی شود. نباید بر اساس آموزش‌های قدیمی، رمزارز یا شبکه‌ای را بدون کنترل اطلاعات داخل حساب انتخاب کرد.
آیا می‌توان قبل از نتیجه بازار سهم را فروخت؟
بله. تا پیش از تسویه بازار می‌توان سهم را با سفارش فوری یا محدود فروخت، مشروط بر اینکه خریدار و نقدینگی کافی وجود داشته باشد.
